İşitme Yetersizliği

İşitme Kaybının Nedenleri

İşitme kaybına yol açabilen faktörler arasında kalıtım, erken doğum, doğum anında ve hamilelikte yaşanan komplikasyonlar, kızamıkçık, menenjit, kabakulak, zatürre, kan uyuşmazlığı, tedavi edilmeyen orta kulak iltihabı, ototoksik ilaçlar, gürültü ve yaşlanma sayılabilir.

İşitme Yetersizliğinin Sınıflandırılması

İşitme yetersizliği; yetersizliğin şiddetine, ortaya çıkış zamanına, konuşmanın edinilmesiyle ilişkisine ve patolojinin yerine göre sınıflandırılabilir.

Yetersizliğin Şiddetine Göre:

• Hafif İşitme Kaybı (26-40 dB): Fısıltı ile yapılan konuşmaları duyamazlar. Bebeklerde sözel iletişimi olumsuz etkiler.
• Orta Derecede İşitme Kaybı (41-55 dB): Normal mesafedeki karşılıklı konuşmaları anlamada sorun yaşarlar.
• Orta-İleri Derecede İşitme Kaybı (56-70 dB): Yüksek sesle konuşulanı anlamada güçlük yaşarlar. Cihaz kullanılmadığında konuşmaları takip edemezler.
• İleri Derecede İşitme Kaybı (71-90 dB): Sadece bağırarak konuşmaları duyabilirler. Cihaz kullanımı şarttır ve dil gelişiminde önemli problemler yaşanır.
• Çok İleri Derecede İşitme Kaybı (90 dB ve üzeri): Konuşma seslerini ve bağırışları duyamazlar. Cihaz yarar sağlamaz, koklear implant şarttır.

Ortaya Çıkış Zamanına Göre:

• Prenatal Dönem (Doğum Öncesi): Annenin gebelikte yaşadığı enfeksiyon, kaza, ilaç kullanımı, kan uyuşmazlığı gibi nedenlerle oluşur.
• Perinatal Dönem (Doğum Anı): Kordon dolanması, oksijensiz kalma, sarılık, erken doğum gibi nedenlerle oluşur.
• Postnatal Dönem (Doğum Sonrası): Orta-iç kulak zedelenmeleri, çocukluk hastalıkları, kronik orta kulak iltihabı ve yüksek sese maruz kalma gibi nedenlerle oluşur.

Konuşmanın Edinilmesine İlişkin:

• Prelingual Dönem (0-2 yaş): Dil öğrenilmeden önce meydana gelen kayıptır. Dili en az kazanan gruptur.
• Perilingual (2-6 yaş): Dili öğrenirken meydana gelen kayıptır. Cihaz ve destek eğitimle iyi sonuçlar alınır.
• Postlingual (6 yaş sonrası): Çocuk dili öğrendikten sonra oluşur. Cihaz ve eğitimle en fazla sonuç alınan gruptur.

İşitme Yetersizliği Olan Bireylerin Yaşadığı Güçlükler

İşitme yetersizliği olan bireyler özellikle dil ve iletişimde problem yaşarlar. Duyma gerçekleşmediği için dil tam olarak kazanılamaz, bu da okuma-yazma ve akademik becerilerde sorunlara yol açar. Sosyal uyum problemleri yaşayabilir, kendilerini ifade etmekte zorlanabilir ve özgüven eksikliği hissedebilirler.

Programın Amacı ve Önleyici Tedbirler

Bu bireyler normal işiten çocuklar gibi her şeyi rastlantısal olarak öğrenemezler, bu nedenle özel eğitimle desteklenmeleri gerekir. Eğitimde ailenin rolü büyüktür; çocukla göz teması kurmak, basit ve kısa cümlelerle konuşmak önemlidir. Unutulmamalıdır ki, erken tanı ve erken müdahale hayati önem taşır. Doğum öncesi, anı ve sonrasında düzenli hekim kontrolleri, olası bir yetersizliğin erken fark edilip kalıcı hale gelmesini önleyebilir.